Visited +87 Times 07/08/2026 06:08:15

: อยากขอให้อาจารย์ช่วยอธิบายคำว่า “ค่างาน” คืออะไร ใครเป็นผู้กำหนดค่างาน แตกต่างจาก “ผลงาน” หรือไม่ อย่างไร และเกี่ยวข้องกับการขึ้นเงินเดือนพนักงานอย่างไร?

: ค่างาน (Job Value) คือ มูลค่าหรือความสำคัญของตำแหน่งงานที่มีต่อองค์การ 
	ใครเป็นผู้กำหนดค่างาน การกำหนดค่างานจะต้องมีกระบวนการที่เรียกว่า การประเมินค่างาน (Job Evaluation) ซึ่งโดยปกติจะทำโดยฝ่ายทรัพยากรบุคคล (HR) หรือคณะกรรมการประเมินค่างาน ที่องค์การแต่งตั้งขึ้น (หลายองค์การจ้างที่ปรึกษาจากภายนอกมาทำการประเมินค่างาน ด้วยเหตุผลสำคัญ 2 ประการ คือ ต้องการความเห็นและมุมมองจากบุคคคลภายนอก และ ต้องใช้เครื่องมือในการประเมินซึ่งองค์การไม่มีและต้องใช้ความรู้เฉพาะทาง)

ใช้ปัจจัยอะไรในการประเมินค่างาน 
	ปัจจัยที่ใช้ในการพิจารณาเพื่อกำหนดค่างานมีหลายปัจจัย และแตกต่างกันไปตามวิธีประเมินค่างานแต่ละวิธี  โดยจะขออธิบายแยกตามวิธีประเมินค่างานหลักๆ ที่มีการใช้กันอยู่ 4 วิธี ดังนี้
	1. วิธีเรียงลำดับงาน (Ranking )  : การประเมินค่าของงาน  โดยการเปรียบเทียบตำแหน่งงานทั้งหมดที่จะทำการประเมินตามความรับผิดชอบและความยากง่ายของงาน ตำแหน่งงานที่มีความรับผิดชอบและความยากมากกว่าทุกตำแหน่งงานก็จะถูกกำหนดให้มีค่างานสูงสุด และเรียงลำดับน้อยลงมาตามลำดับสำหรับตำแหน่งอื่นๆ ที่เหลือ
	2. วิธีจำแนกตำแหน่งงาน (Position Classication / P.C.) : การประเมินค่างานด้วยการเปรียบเทียบคำบรรยายลักษณะงาน (Job Description : J.D.) ของตำแหน่งงานที่จะทำการประเมิน กับ มาตรฐานงานที่มีการเขียนไว้แล้วอย่างชัดเจนโดยจำแนกเป็นกลุ่มงาน และมีการกำหนดระดับค่างาน (Job Grade)  แต่ละกลุ่มงานไว้แล้ว  โดยมาตรฐานที่กำหนดไว้จะมีคำอธิบายรายละเอียดตามปัจจัยที่ใช้เป็นเกณฑ์มาตรฐาน เช่น   ลักษณะงาน ขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบ อำนาจการตัดสินใจ  ความรู้และทักษะที่จำเป็นต้องใช้ และ ผลกระทบของงานที่ทำต่อองค์การและต่องานอื่นๆ  เมื่อเปรียบเทียบ J.D.ของตำแหน่งงานนั้นใกล้เคียงกับคำอธิบายมาตรฐานของกลุ่มงานและระดับงานใดมากที่สุด ก็จะตีค่างานของตำแหน่งงานนั้นตามมาตรฐานที่ใกล้เคียงที่สุด
	3. การเปรียบเทียบปัจจัย (Factor Comparison) : การประเมินค่างานโดยการเปรียบเทียบปัจจัยสำคัญของตำแหน่งที่ต้องการประเมินกับ ตำแหน่งงานที่ได้กำหนดขึ้นไว้เป็นมาตรฐาน และตีค่าแต่ละปัจจัยเป็นค่าตอบแทนที่เป็นตัวเงิน
	4. การให้ค่าคะแนน (Point Rating) : การประเมินค่างานด้วยการเปรียบเทียบคำบรรยายลักษณะงาน (J.D.) ของตำแหน่งงานที่จะทำการประเมิน กับ มาตรฐานที่กำหนดไว้แล้วทีละปัจจัย โดยมาตรฐานที่กำหนดไว้แล้วนี้จะแบ่งระดับค่างานแต่ละปัจจัยตามความยากง่ายหรือความซับซ้อนของปัจจัยและให้ค่าคะแนนกำกับไว้ด้วย  เมื่อนำตำแหน่งงานทั้งหมดมาเปรียบเทียบกับมาตรฐานการให้คะแนนแต่ละปัจจัยตามที่คู่มือกำหนดไว้แล้ว จึงจะนำคะแนนที่ทุกตำแหน่งได้รับการประเมินเรียบร้อยแล้ว มาเปรียบเทียบคะแนนรวม เพื่อจัดกลุ่มคะแนนและกำหนดระดับค่างาน (Job Grade) ต่อไป

ข้อสังเกตที่ต้องให้ความสำคัญ
	การประเมินค่างานทุกวิธีที่กล่าวมาข้างต้น จะพิจารณาจากรายละเอียดลักษณะงานและองค์ประกอบในการทำงานของตำแหน่งงาน ( J.D.) ไม่ใช่ ข้อมูลเกี่ยวกับตัวคนที่ทำหน้าที่ในตำแหน่งงานนั้น  )
	เหตุที่เน้นว่าเป็นข้อสังเกตที่สำคัญ เนื่องจากพบว่าองค์การจำนวนไม่น้อยที่มีความเข้าใจในประเด็นนี้คลาดเคลื่อน กล่าวคือมักจะประเมินค่างานจากข้อมูลที่ผู้ดำรงตำแหน่งงานนั้นๆ เป็นผู้ให้ข้อมูลจากการทำงานของตนเองในขณะนั้น ซึ่งอาจไม่ใช่ J.D.ของตำแหน่งงานที่แท้จริง และอาจไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ขององค์การที่กำหนดให้มีตำแหน่งงานนั้นขึ้นมา  อันจะส่งผลให้ค่างานที่ประเมินมีความคลาดเคลื่อนจากที่ควรจะเป็น และบ่อยครั้งที่ผู้ดำรงตำแหน่งไม่ยอมรับผลการประเมินค่างาน เนื่องจากต่ำกว่าที่ตนเองคาดหวัง และคิดว่าข้อมูลการทำงานที่ให้ไปน่าจะส่งผลให้การประเมินค่างานออกมาในระดับที่สูงกว่านั้น  ดังนั้น ก่อนการรวบรวมข้อมูล ผู้ทำการประเมินควรสื่อสารให้พนักงานที่มีหน้าที่ให้ข้อมูลเข้าใจให้ถูกต้องชัดเจนเสียก่อนว่าลักษณะของข้อมูลที่ต้องการควรเป็นข้อมูลลักษณะใด นอกจากนั้นผู้ประเมินต้องสามารถวิเคราะห์แยกแยะให้มั่นใจว่าข้อมูลที่ได้มาเป็นข้อมูลที่ถูกต้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของตำแหน่งงาน
	ปัจจุบันวิธีประเมินค่างานที่ยังนิยมใช้กันอยู่ คือ   วิธีจำแนกตำแหน่งงาน (Position Classication / P.C.)  และ วิธีการให้ค่าคะแนน (Point Rating

ค่างาน แตกต่าง จาก ผลงาน อย่างไร?
	ค่างาน เป็นการประเมินคุณค่าของตำแหน่งงาน เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการกำหนดค่าตอบแทนหรืออัตราเงินเดือนที่เหมาะสม โดยการนำค่างานที่ประเมินเสร็จแล้วไปออกแบบโครงสร้างเงินเดือน ซึ่งจะกำหนดแนวทางในการให้ค่าตอบแทนของตำแหน่งที่มีระดับค่างาน (Job Grade) ที่แตกต่างกัน มีการกำหนดขั้นเงินเดือนเริ่มขึ้น ถึงขั้นสูงสุดสำหรับแต่ละ Job Grade 
	เมื่อบรรจุแต่งตั้งพนักงานลงในตำแหน่ง Job Grade ใด องค์การก็จะให้เงินเดือนพนักงานไม่ตำกว่าระดับขั้นเริ่มต้น และสามารถขึ้นเงินเดือนทุกปีตามผลงานไปจนถึงอัตราเงินเดือนสูงสุด เมื่อพนักงานได้รับเงินเดือนในอัตราสูงสุดของ Job Grade ของเขาแล้วจะไม่สามารถขึ้นเงินเดือนต่อไปได้ (ภาษาทางการบริหารค่าตอบแทนเรียกว่า เงินเดือนตัน) จนกว่าจะได้รับการเลื่อนตำแหน่งขึ้นไปสู่ตำแหน่งที่มี Job Grade สูงกว่าเดิม
	ผลงาน คือ ผลจากการปฏิบัติงานของพนักงานแต่ละคน ซึ่งองค์การส่วนใหญ่จะมีวิธีจูงใจให้พนักงานตั้งใจทำงานให้ได้ผลงานที่ดี โดยการขึ้นเงินเดือนให้แตกต่างกันมากน้อยตามผลงาน การที่องค์การจะรู้ได้ว่าพนักงานมีผลงานดีหรือไม่ มากน้อยแตกต่างกันอย่างไร ก็จะต้องมีเครื่องมือในการประเมินผลการปฏิบัติงาน (Performance Evaluation) ซึ่งจะใช้ปัจจัยที่แตกต่างจากการประเมินค่างาน 
	ปัจจัยที่ใช้ในการประเมินผลการปฏิบัติงาน จะแตกต่างกันไปตามจุดเน้นของแต่ละองค์การ ตัวอย่างเช่น
 	• ผลงานที่ทำสำเร็จ : ปริมาณงาน คุณภาพของงาน
 	• พฤติกรรมในการทำงาน : ความรู้ในงาน ความรับผิดชอบ ความใส่ใจในงาน การตัดสินใจ การแก้ปัญหาในงาน  การปฏิบัติตามกฎระเบียบขององค์การ การให้ความร่วมมือ ความคิดริเริ่ม  ภาวะผู้นำ ฯลฯ
 	• การประเมินสมรรถนะ ( Competency )
	จะเห็นได้ชัดเจนว่า การประเมินค่างาน กับ การประเมินผลงาน เป็นกระบวนการทางการบริหารทรัพยากรบุคคลคนละกระบวนการ และมุ่งสิ่งที่จะประเมินคนละสิ่ง กล่าวคือ การประเมินค่างาน มุ่งประเมิน รายละเอียดของตำแหน่งงาน  ขณะที่ การประเมินผลงาน เป็นการประเมินตัวพนักงานและผลจากทำงานของพนักงาน

การประเมินค่างาน กับ การประเมินผลงาน เกี่ยวข้องกับการขึ้นเงินเดือนพนักงานอย่างไร?
	แม้ว่า การประเมินค่างาน กับ การประเมินผลงาน จะเป็นคนละกระบวนการ เครื่องมือที่ใช้แตกต่างกัน แต่ทั้งสองสิ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับการขึ้นเงินเดือนพนักงาน กล่าวคือ การตัดสินใจขึ้นเงินเดือนพนักงานจะพิจารณาจากผลงานหรือผลที่ได้จากการประเมินผลการปฏิบัติงาน  ทั้งนี้การขึ้นเงินเดือนจะอยู่ในกรอบอัตราเงินเดือนตามระดับค่างาน (Job Grade ) ที่พนักงานดำรงตำแหน่งอยู่
 

โดย : อ.มาริสา เชาว์พฤฒิพงศ์

กดเข้าร่วมรับข่าวสาร HR ฟรี ! › เพื่อปรึกษาและสอบถามปัญหา HR กับ วรพงษ์ รวิรัฐ และผู้เชี่ยวชาญจาก HR's NEWS โดยตรงใน LINE OPENCHAT

Link Share -

ข่าวล่าสุด

	AI + HUMAN + ESG กับแนวคิดการบริหารแบบญี่ปุ่นเพื่อการพัฒนาองค์กรและทรัพยากรมนุษย์ ในยุค AI 07/08/2026 | โดย ดร.เอิบ พงบุหงอ
	ปี 2569 ธุรกิจเจ๊งระนาว 07/08/2026 | ที่มา: กระทรวงพาณิชย์
	ตามคำเรียกร้อง! แนวทางการพิจารณาอนุมัติการลา สำหรับหัวหน้างาน 07/08/2026 | วรพงษ์ รวิรัฐ
	โครงการส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับเงินสะสมและเงินสมทบเงินสงเคราะห์ลูกจ้าง ผ่านระบบออนไลน์ 07/08/2026 | กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
	: ใบสมัครงานเป็นสัญญาจ้างหรือไม่? 07/08/2026 | วรพงษ์ รวิรัฐ

ข่าวยอดนิยม

	ราชกิจจานุเบกษา ประกาศกฎใหม่ รปภ. ทำงานเกิน 8 ชั่วโมง ต้องได้รับค่าโอที 1.25 เท่าหลังทำงาน 8 ชม. 2.5 เท่าในวันหยุด มีผลบังคับใช้ 24 เมษายน 2569 04/10/2025 | วรพงษ์ รวิรัฐ
	: คำพิพากษาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษที่ 1338/2563 04/10/2025 | วรพงษ์ รวิรัฐ
	: นายจ้างสามารถบังคับให้ลูกจ้างตรวจหาสารเสพติดได้หรือไม่? 05/09/2025 | วรพงษ์ รวิรัฐ
	ประเด็นข้อกฎหมายแรงงาน ที่อาจจะทำให้ผู้ฝ่าฝืนได้รับโทษ จำคุก หรือ ทั้งจำทั้งปรับ : วิเคราะห์และกรณีศึกษา 05/01/2026 | แบบฟอร์มลงทะเบียน
	: คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5307/2567 (2) 04/10/2025 | วรพงษ์ รวิรัฐ

ถามตอบปัญหาด้านHR (6,812)

	: อยากขอให้อาจารย์ช่วยอธิบายคำว่า “ค่างาน” คืออะไร ใครเป็นผู้กำหนดค่างาน แตกต่างจาก “ผลงาน” หรือไม่ อย่างไร และเกี่ยวข้องกับการขึ้นเงินเดือนพนักงานอย่างไร? 07/08/2026 | โดย : อ.มาริสา เชาว์พฤฒิพงศ์
	: หากวันนี้ AI สามารถทำงานแทนพนักงานได้เกือบครึ่งหนึ่งอย่างที่กล่าวกัน ระหว่างการลงทุนพัฒนาพนักงานที่มีอยู่เดิม กับ การสรรหาคนใหม่ที่มีทักษะพร้อมกว่า องค์กรควรเลือกลงทุนอย่างไหนมากกว่ากัน? 02/07/2026 | โดย: อ.มาริสา เชาว์พฤฒิพงศ์
	: บริษัทของผมมีนโยบายให้ทุกฝ่าย รวมทั้งฝ่าย HR นำ AI มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ซึ่งผมเป็นผู้จัดการฝ่าย HR จึงขอความอนุเคราะห์อาจารย์ช่วยให้คำแนะนำในการเริ่มต้นนำ AI มาใช้ในงาน HR ครับ 08/06/2026 | โดย : อ.มาริสา. เชาว์พฤฒิพงศ์
	: ผมจะต้องนำเสนอแผนการบริหารความเสี่ยงของฝ่าย HR (ทุกฝ่ายต้องเสนอ) จึงอยากขอคำแนะนำจากท่านอาจารย์เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงในงาน HR ว่ามีอะไรบ้าง และต้องทำอย่างไร ครับ 05/05/2026 | โดย: อ.มาริสา เชาว์พฤฒิพงศ์
	: อยากให้อาจารย์ช่วยอธิบายให้เห็นภาพว่า AI จะเปลี่ยนบทบาทของ HR ในวันนี้และในอนาคตอย่างไร AI จะเข้ามาแทนที่ฝ่ายบุคคลทั้งหมดไหม และ HR ต้องเตรียมตัวอย่างไร? 05/04/2026 | โดย: อ.มาริสา เชาว์พฤฒิพงศ์